โรงเรียนสตรีมารดาพิทักษ์ (ปฐมวัย)

สมรรถนะของเด็กปฐมวัยในการพัฒนาตามวัย 3-5 ปี

วันที่ 17 พ.ย. 2561

ที่มาของสมรรถนะด้านต่างๆ และพฤติกรรมบ่งชี้

สมรรถนะด้านต่างๆ ของเด็กปฐมวัยและพฤติกรรมบ่งชี้ของเด็ก ไม่ได้เป็นเรื่องใหม่ สำหรับประเทศไทย  แต่ที่ใช้กันในปัจจุบันจะไม่มีครบทุกด้าน   และมี
พฤติกรรมบ่งชี้จำนวนน้อยตัว   ทั้งนี้เพื่อความสะดวกในการทำความเข้าใจได้อย่างรวดเร็ว   แต่เป็นเหตุให้เป็นข้อจำกัดในการใช้ประโยชน์ในต่างประเทศ
ทั้งประเทศที่พัฒนาแล้วและกำลังพัฒนา   ผู้เชี่ยวชาญด้านเด็กและองค์กรที่เกี่ยวกับการพัฒนาเด็กได้ให้ความสนใจสมรรถนะและพฤติกรรมบ่งชี้มากขึ้น       
ส่วนหนึ่งเป็นเพราะตระหนักถึงความสำคัญมากของการพัฒนาเด็กในช่วงปฐมวัย อีกส่วนหนึ่ง คือ การพัฒนาวิชาการด้านนี้ที่เพิ่มรายละเอียด  น่าจะช่วย
ให้พ่อแม่ผู้ปกครอง ผู้ดูแลเด็ก ครูอาจารย์เข้าใจเด็ก และวิธีการเลี้ยงดูเด็กให้ได้คุณภาพดียิ่ขึ้น  และสามารถสร้างแนวแนะให้พ่อแม่ ผู้ปกครอง ครูอาจารย์
มากขึ้นคณะศึกษาวิจัยที่สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา  แต่งตั้งขึ้นโดยได้รับการสนับสนุนจากองค์กรทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติ(ยูนิเซฟ) ประเทศ
ไทย    ทำการทดสอบด้วยการสังเกตเด็ก รวมทั้งสอบถามเพิ่มเติมจากพ่อแม่ผู้ปกครอง  ครูอาจารย์  และผู้ดูแลเด็กเป็นเบื้องต้น   ก่อนที่จะทำการวิจัยภาค
สนาม   จำนวนเด็กที่ได้เฝ้าสังเกตมี 600 คน จากหลายๆ จังหวัดทุกภาคภูมิศาสตร์     และได้รับข้อคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดทำ  “ แนวแนะ ”  จากผู้ปกครอง
ผู้ดูแลเด็ก  และครูอาจารย์อีกเป็นจำนวนมากแนวแนะหลักในการปฏิบัติต่อเด็กในการอบรมเลี้ยงดูเด็กปฐมวัย โดยเฉพาะในช่วง 3-5 ปีนี้      เพื่อให้เด็กได้
สามารถพัฒนาได้อย่างเต็มที่และดีที่สุดเท่าที่ ผู้ดูแลเด็ก ครู และอาจารย์สามารถจะกระทำได้ มีหลักที่น่ายึดถือเป็นแนวแนะ (guidelines) พอสังเขปได้คือ
1.รักเด็กเป็นที่ตั้ง
2.ไม่เลือกที่รักมักที่ชัง
3.เข้าใจกระบวนการและการพัฒนาตามวัยของเด็กอย่างรอบด้าน
4.เข้าใจกระบวนการเรียนรู้ของเด็กในวัยนี้
5.มีจินตนาการและค้นหาหรือสร้างสื่อเรียนรู้ที่ทำให้เด็กสนใจ สนุกและอยากรู้เพิ่มเติม
6. สนับสนุนเด็กให้แสดงความคิดเห็น ให้เด็กคิด ให้เด็กมีส่วนร่วม
7.เป็นแบบอย่างที่ดีที่ไม่ดีกับเด็ก
8.ชี้ชวนให้เด็กรู้จักตนเองและสิ่งแวดล้อมรอบตัว
9.เข้าใจเรื่องความแตกต่างระหว่างเด็ก
10.สังเกตเด็กและพฤติกรรมเด็กอย่างต่อเนื่อง
11.สัมพันธ์และสร้างเครือข่ายกับพ่อแม่ผู้ปกครองและผู้คนในชุมชน
12.คำนึง “ ประโยชน์สูงสุด” ที่จะตกอยู่กับเด็กเป็นสำคัญ

สมรรถนะของเด็กด้านต่างๆ
ส่วนหลัก 1 การเคลื่อนไหวและสุขภาวะทางกาย
ส่วนหลัก 2 พัฒนาการด้านสังคม
ส่วนหลัก 3 พัฒนาการด้านอารมณ์
ส่วนหลัก 4 พัฒนาการด้านการคิดและสติปัญญา
ส่วนหลัก 5 พัฒนาการด้านภาษา
ส่วนหลัก 6 พัฒนาการด้านจริยธรรม
ส่วนหลัก 7 พัฒนาการด้านการสร้างสรรค์

สมรรถนะของเด็กปฐมวัยในการพัฒนาตามวัย (3-5 ปี) เป็นการศึกษาวิจัย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มความรู้ ความเข้าใจ เกี่ยวกับการแสดงออกของเด็กในด้านต่างๆ ว่าทำอะไรได้ในแต่ละวัย ในแต่ละช่วงอายุ 3 ปี 4 ปี และ 5 ปี ตัวชี้วัดพฤติกรรมส่วนหลัก 7 ด้าน แบ่งเป็น 39 สมรรถนะ และตัวชี้วัดเชิงพฤติกรรม
419 ข้อตัวชี้วัดเหล่านี้     สามารถนำไปใช้เทียบเคียงกับพฤติกรรมของเด็กในแต่ละช่วงวัยได้  และในขณะเดียวกันพ่อแม่ ผู้ปกครอง  มีความรู้เข้าใจเด็กและปฏิบัติต่อเด็ก โดยมีหลักยึดเพื่อส่งเสริมพัฒนาเด็กให้มีคุณภาพ
 
โดย : รศ. ธงทอง จันทรางศุ

แนวแนะหลักในการปฏิบัติต่อเด็ก ของผู้ดูแลเด็ก ครูและอาจารย์ สมรรถนะของเด็กด้านต่างๆ ดังนี้
http://admin.e-library.onecapps.org/Book/423.pdf